تبلیغات


نرم افزار تقویت امواج مغز
تکنیکهای تست زنی در کنکور
آموزش کنگ فوتوآ سنتی-Kungfo Toa
آموزش زبان در خواب
بسته آمادگی برای آیلتس 2009
ترجمه متون در 20 زبان مختلف ...
آموزش زبان انگلیسی نصرت در 90 ...
مبدل گفتار به نوشتار
مجموعه از رازهای فتوشاپ ...
رازهای فتوشاپ | Top Secret |با زبان ...
OnOnline TV Player
ارباب حلقه ها - پیروزی

SBK 09 Superbike .. - مسابقات ...
Gta Iv 2009
فوتبال طبیعی با PES 2010 | اوریجیال
آموزش پیانو و ارگ
آموزش سنتور
نرم افزار جامع حسابداری و ...
چک چاپ اشاره
بانک اطلاعات طراحی فضای سبز ...a>
ژورنال دكوراسیون و طراحی ...
بابانك اطلاعات شومینه
5500 زنگ جدید و باحال موبایل- ...

روغن مورچه اصل
مجموعه ی دیكشنری موبایل
پكیج طلایی سونی اریكسون - ...
نرم افزار گوشی Nokia N95
آموزش دفاع شخصی در خیابان
کارتون Oggy
مجمجموعه کامل کارتون PAT & MAT
آموزش نفوذ در دلها
دانستنیهای ازدواج
رازهای موفقیت
101 تمرین برای مدارس فوتبال
مجموعه كامل «تكنولوژی فكر»
كتاب و فیلم راز


تی شرت با هنر نستعلیق ایرانی
تی شرت خلیج همیشه فارس
دوخت پلاست انگشتر گل رز آبی
انگشتر گل رز قرمز
مهره مار
انگشتر گل رز بنفش
انگشتر گل رز مشکی
بند انداز صورت بانو
ماساژور مخصوص بانوان
صاصابون جوان کننده صورت دکتر ...
بلوز طرفداران تیم استقلال
بلوز طرفداران تیم پرسپولیس

عكس های جدید بازیگران - جایگاه امربه معروف در قرآن و روایات

جستجو

 

جایگاه امربه معروف در قرآن و روایات

چهارشنبه 1390/03/11   11:56

جایگاه امربه معروف
در قرآن و روایات
مقدمه
امر به معروف و نهی از منکر.ازاصول دین است واحیای این دواصل بیانگرحیات وسرزندگی جامع می باشد و فراموش کردن این دواصل موجب رخوت و سستی . بی تفاوتی و به تدریج اضمحلال ومرگ جامعه خواهد شد. برهرمسلمان ومکلفی واجب است.درچارچوب قوانین شرع .عمل به معروفات را توصیه کرده . و دیگران را از مبادرت به منکرات بازدارد . این امراز چنان ظرافتی بر خورداراست که گاه .عبور از حدومرز آن .نه تنها ثوابی نخواهد داشت . بلکه عقوبتی را نیز در پی خواهد داشت. ریشه های فطری و غریزی پدران و مادران در طول تاریخ  . فرزندان خود را به کارهایی وا داشته و از کارهایی نهی کرده اند . مسئله امر و نهی و تشویق وهشدار.ریشه در درون هرانسانی دارد.ومربوط به زمان و مکان یا منطقه خاصی نمیشود.وهر مسئله اینگونه
فراگیر باشد.نشان از فطری بودن آن دارد. هشدار و اخطار و فریاد دربرابر خطرها وانحرافات مخصوص انسان نیست در قرآن مجیدمیخوانیم: وقتی مورچه ای دیدحضرت سلیمان بن علی نبیناوآله ( ع ) بالشکرش درحرکتندفریادزدوبه سایرمورچگان گفت :به لانه
های خودبروید تا پایمال نشوید. هنگامی که هدهددرپرواز خود ازفضای کشور”سبا” متوجه
انحراف مردم ودریافت که مردم خورشیدپرستند .نزدحضرت سلیمان (ع)آمدواز این انحراف شکایت کرد. بنابراین .فریاد دربرابرانحراف ودلسوزی.برای دیگران نه تنها مسئله ای فطری برای انسانهاست . بلکه ریشه ای غریزی نیز در حیوانات دارد. جایگاه امربه معروف در قرآن
اینموضوع ازهمان روزهای اول بعثت پیامبراعظم (ص)مورد عنایت اسلام بوده است .سوره”والعصر” که اوایل بعثت در مکه نازل شده است.اشاره به امربمعروف میکندو ازمومنان
مخواهدتایکدیگررابکارهای حق و پایداری درراه خداسفارش
کنند.
اولین وظیفهءانبیاء علیهم السلام
قرآن حکیم میفرماید:
مادرمیان هرامتی پیامبری مبعوث کردیم که مهمترین کار و وظیفه او .دوچیز بود: یکی امربه یکتاپرستی که بزرگترین معروفهاست. و دوم نهی از اطاعت طاغوتها که بزرگترین منکرهاست.
نشانه بهترین امت قرآن خطاب به مسلمانان میفرماید: شمابهترین امتی هستید که برمردم ظاهرشده اید.به شرط آنکه امر به معروف و نهی از منکر کنید. امر به معروف کاری است که خدا انجام میدهدچنانکه امربه منکر کار شیطان است. امربه معروف یک وظیفه عمومی است.قرآن میفرماید: تمام مردان و زنان با ایمان نسبت به یکدیگر حق ولایت دارند  . تا یکدیگر را به “معروف”سفازش کنندوازمنکربازدارند. البته همواره در قرآن  . امر به معروف مقدم بر نهی از منکر است . تابفهماند کارها را از راه مثبت پیگیری کنید و تنها در جامعه انتقادکننده نباشید. جایگاه امر به معروف در روایات
پیامبراکرم(ص)فرموده اند:
آمران به معروف جانشینان خدا در زمین هستند.
حضرت علی(ع)درنهج البلاغه میفرمایند:
همه کارهای خیروحتی جهاددر راه خدانسبت بامر بمعروف
مثل رطوبت دهان است نسبت به آب دریا.
حضرت علی(ع)همچنین میفرمایند:
امربمعروف ونهی ازمنکر . برای عموم مردم یک مصلحتست ( تاانگیزه آنها رابه کارهای خیرزیادکند )و نهی از منکر برای افراد نابخردکه گرایش به انحراف در آنها زیاد است وسیلهء
کنترلی قوی ای است. حضرت امام محمدباقر(ع)درمقام شکایت میفرمایند: افرادی هستند که اگرنماز.ضرری به مال یا جانشان بزند.آن را ترک میکنند.همانگونه که امربمعروف و نهی از منکر را که
بزرگترین شریفترین واجبات است به همین خاطررها میکنند در حدیث میخوانیم:
بهترین دوست آنست که هنگام خلاف مانع تو شود.وبدترین دوست آنستکه به تو تذکر ندهد.
حضرت امام جعفرصادق(ع) میفرمایند: بهترین دوست من کسی است که عیبهای مرا به من هدیه کند.
ایشان همچنین فرموده اند:
کسی که بتواندجلوی مفاسدرابگیرد.ولی نگیرد.گویادوست
دارد که خداوند متعال معصیت شود  .  چنین کسی اعلام دشمنی با خدا کرده است.
رسول خدا(ص)فرموده اند:
گروهی هستندکه نه پیامبرند و نه شهید.ولی مردم به مقام آنهابه خاطر امر بمعروف بدست آورده اند.غبطه میخورند.
امر به معروف و نهی از منکر به نظر شیعیان یکی از فروع دین اسلام است.
امر به معروف یعنی دستور دادن یا توصیه کردن از سوی فرد مسلمان به دیگران به انجام آن‌چه به باور مسلمانان خوب در نظر گرفته ‌می‌شود و نهی از منکر یعنی دستور دادن یا توصیه کردن از سوی فرد مسلمان به دیگران به انجام ندادن آن‌چه به باور مسلمانان بد در نظر گرفته می‌شود.
تعریف معروف و منکر[۱]
در احکام دین، به تمام واجبات و مستحبات معروف و به تمام محرمات و مکروهات منکر گفته می‌شود بنابراین واداشتن افراد جامعه به انجام کارهای واجب و مستحب امر به معروف و بازداشتن آنها از کارهای حرام و مکروه نهی از منکر است.
شرایط امر به معروف و نهی از منکر[۲]
امر به معروف و نهی از منکر با وجود برخی شرایط واجب می‌باشد و در صورت نبود آن شرایط تکلیف ساقط می‌شود و آنها عبارتند از:
۱٫    کسی که امر یا نهی می‌۲٫    کند،۳٫     بداند آنچه را که دیگری انجام می‌۴٫    دهد حرام است و آنچه را ترک کرده،۵٫     واجب است،۶٫     پس هرکس نمی‌۷٫    داند این عمل که او انجام می‌۸٫    دهد حرام است یا نه جلوگیری واجب نیست.
۹٫    احتمال بدهد امر یا نهی او تاثیر دارد،۱۰٫     بنابراین اگر می‌۱۱٫    داند تاثیر ندارد امر و نهی واجب نیست.
۱۲٫    شخص گناهکار اصرار بر ادامه کار خود داشته باشد،۱۳٫     پس اگر معلوم شود،۱۴٫     یا گمان کند،۱۵٫     یا احتمال صحیح بدهد گناهکاری بنای ترک عمل را دارد و دوباره تکرار نمی‌۱۶٫    کند،۱۷٫     یا موفق به تکرار نمی‌۱۸٫    شود،۱۹٫    امر و نهی واجب نیست.
۲۰٫    امر ونهی،۲۱٫     سبب ضرر جانی یا آبرویی یا ضرر مالی قابل توجه،۲۲٫     به خودش یا نزدیکان و همراهان،۲۳٫     یا سایر مومنان نباشد.
مراتب امر به معروف و نهی از منکر[۳]
برای امر به معروف و نهی از منکر، مراتبی است که اگر با عمل به مرتبه پایین‌تر، مقصود حاصل شود؛عمل به مرتبه بعدی جایز نیست و آن مراتب چنین است:
۱٫    با معصیت کار طوری عمل شود که بفهمد به سبب انجام آن گناه با او اینگونه عمل می‌۲٫    شود مثل اینکه از او روبرگرداند یا با چهره عبوس با او برخورد کند،۳٫     یا با او رفت و آمد نکند.
۴٫    امر و نهی با زبان؛ یعنی به کسی که واجبی را ترک کرده دستور دهد که واجب را به جا آورد و به گناهکار دستور دهد که گناه را ترک کند.
۵٫    استفاده از زور،۶٫     برای جلوگیری از منکر و برپایی واجب؛یعنی زدن گناهکار (بنابر فتوای ۷    آیت الله خامنه‌۸٫    ای مواردى که امر به معروف و نهى از منکر متوقف بر چیزى بیشتر از امر و نهى زبانى باشد،۹٫     اگر در سرزمینى باشد که داراى نظام و حکومت اسلامى است و به این فریضه اسلامى اهمیت داده مى‏شود،۱۰٫     احتیاج به اذن حاکم و مسئولین ذیربط و پلیس محلى و دادگاههاى صالح دارد)[۴]
احکام امر به معروف و نهی از منکر[۵]
۱٫    فراگیری شرایط امر به معروف و نهی از منکر و موارد آن واجب است،۲٫     تا انسان در امر و نهی مرتکب خلاف نشود.
۳٫    اگر بداند یا احتمال دهد که امر ونهی‌۴٫    اش با تکرار موثر است،۵٫     واجب است تکرار کند.
۶٫    اگر بداند یا احتمال دهد،۷٫     که نهی او در حضور جمع موثر است نه تنهایی،۸٫    اگر انجام دهنده،۹٫     آن عمل را بطور آشکار انجام می‌۱۰٫    دهد جایز بلکه واجب است او را در جمع نهی کند و اگر چنین نیست بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.
آداب امر به معروف و نهی از منکر[۶]
·    مانند طبیبی دلسوز و پدری مهربان باشد.
·    قصد خود را خالص کند و تنها برای رضای خدا اقدام کند و عمل خود را از هرگونه برتری جویی پاک گرداند.
·    خود را پاک و منزه نداند،·     چه بسا همان که اکنون از او خطایی سرزده است،·     دارای صفات پسندیده‌·    ای باشد که مورد محبت الهی است،·     هرچند این عمل او هم‌·    اکنون ناپسند و مورد غضب الهی باشد.
امر به معروف و نهی از منکر در قرآن
امر به معروف و نهی از منکر در سخنان اهل بیت
·    علی پسر ابوطالب: پایندگی شریعت به امر به معروف و نهی از منکر و برپاداشتن حدود است.[۷]
·    علی پسر ابوطالب: نفرین خدا بر کسانی که به خوبی فرمان می‌·    دهند و خود آن را فرو می‌·    گذارند و بر کسانی که از زشتی باز می‌·    دارند و خود مرتکب آن می‌·    شوند.[۸]
·    علی پسر ابوطالب: کسی که در برابر منکر با دل و دست و زبان خویش اعتراض نکند،·     او مرده‌·    ای است در میان زندگان.[۹]
با توجه به فلسفه خلقت انسان که طبق بیان قرآن کریم عبودیت و بندگی است و از طرفی وجه تمایز انسان با سایر موجودات به ناطق و عاقل بودن انسان و حرکت او به سوی کمال می باشد، اهمیت و جایگاه این دو فریضه الهی، یعنی امر به معروف و نهی از منکر بیشتر تبیین و روشن می گردد. از آنجایی‌که انسان غافل است و به دلیل عارض شدن نسیان بسیاری از مواردی که مفید برای اوست فراموش می‌کند بنابراین امر به معروف و نهی از منکر جزء ضروریاتی است که در جهت نیل به کمال برای هر انسانی ضرورت پیدا می کند. به این جهت است که حضرت امام محمد باقر(ع) می فرماید: «ان الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فریضه عظیم بها تقام الفرائض …» ‌(۱) یعنی امر به معروف و نهی از منکر واجب عظیم و بزرگی است که پابرجایی سایر واجبات به آن بستگی دارد. از تعبیر “بها تقام الفرائض” چنین استفاده می شود که امر به معروف و نهی از منکر از لوازم حکومت اسلامی به شمار می رود.
الف- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم
به طور کلی می توان گفت که ریشه و کلیات احکام شرعی را باید در قرآن کریم و شرح و تفصیل و شاخه های آن را در سنت جست. قرآن کریم در آیه های فراوانی به فریضه امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرده است که در این جا به برخی از این آیات می پردازیم:
۱٫  “یؤمنون بالله و الیوم الآخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین”‌(۲)
به خدا و روز واپسین ایمان می آورند؛ امر به معروف و نهی از منکر می کنند؛ و در انجام کارهای نیک، پیشی می گیرند؛ و آنها از صالحانند. ‌(۳)
۲٫     “ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون”‌(۴)
باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی، و امر به معروف و نهی از منکر کنند. و آنها همان رستگارانند.‌(۵)
۳٫     “کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله”.‌(۶)
شما بهترین امتی بودید که به سود انسان‌ها آفریده شده اند،؛ چه اینکه امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان دارید. ‌(۷)
۴٫     “ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء و المنکر…” ‌(۸)
خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان می دهد؛ و از فحشا و منکر و ستم، نهی می‌کند..‌(۹)
از مجموع آیات فوق چنین بر می آید که امر به معروف و نهی از منکر دارای اهمیت بسیار زیادی از منظر قرآن کریم می باشد و همه آحاد جامعه اعم از دولتمردان و عموم مردم را شامل می شود و به طور کلی از آیات فوق نکات زیر را می توان استنتاج نمود:
۱-    وجوب امر به معروف و نهی از منکر از بدیهیات است و کسی از مسلمانان در آن شک نکرده است.
۲-    وجوب این دو فریضه در همه ادیان الهی بوده و امت‌های گذشته نیز بدان مکلف بوده اند.
۳-    امر به معروف و نهی از منکر از شئون پیامبری است.
۴-    ترک امر به معروف و نهی از منکر علت نابودی جوامع گذشته بوده است.
۵-    امر به معروف و نهی از منکر از حقوق متقابل مسلمانان است و افراد جامعه اسلامی در برابر آن مسئولند.
۶-    زنان نیز مکلف به امر به معروف و نهی از منکر هستند.
۷-    امر به معروف و نهی از منکر نیازمند کسب قدرت است.
ب- سیر امر به معروف و نهی از منکر از منظر قرآن
به طور کلی اگر آیات قرآن را در مورد امر به معروف و نهی از منکر بررسی کنیم، می بینیم که از ذات پاک خداوند صادر شده و پیامبران، حاکمان صالح، مجموعه امت و فرد فرد جامعه موظف به اجرای آن هستند. برای شناخت این مراتب، رتبه بندی زیر قابل توجه است:
۱-  ذات پاک خداوند متعال: “ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ینهی عن الفحشاء و المنکر و البغی ….” ‌(۱۰) در اینجا به خاطر اهمیت این دو فریضه ذات خداوند متعال به عنوان آمر به معروف و ناهی از منکر می باشد.
۲-  پیامبر اکرم(ص) ” … یامرهم بالمعروف و ینهاهم عن المنکر…. “‌(۱۱) در این مرتبه خاتم پیامبران حضرت محمد(ص) به این عنوان انتصاب داده شده است.
۳-  حاکمان صالح(امامان): “الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلوه و آتوا الزکوه و امروا بالمعروف و ینهوا عن المنکر …” ‌(۱۲) در مرتبه سوم کسانی که قدرت و مکنت در روی زمین به آنان داده شده است موظف به برپاداشتن نماز، پرداختن زکات و امر به معروف و نهی از منکر شده اند.
۴-  هیئت های امر به معروف و نهی از منکر: “و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر …” ‌(۱۳) در مرتبه چهارم گروههایی از مردم که این شایستگی را پیدا می کنند که دیگران را دعوت به خیر و صلاح می کنند و امر به معروف و نهی از منکر می کنند.
۵-  مجموعه امت: “کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله …” ‌(۱۴) در مرتبه پنجم نیز همه مردم موظف به انجام این فریضه الهی شده اند، براین اساس تمام آحاد افراد مؤمن و متدین مأمور به انجام این دو فریضه الهی هستند.
ج- امر به معروف و نهی از منکر از نگاه معصومین(ع)
اگر بررسی عمیق در مضامین آیات و روایات اسلامی و معارف دینی داشته باشیم کاملاً مبرهن است که بیانات معصومین(ع) ترجمان قرآن کریم و تفسیر آن است و هر دو از یک منبع سیراب می‌شوند. در این زمینه این دو فریضه‌ الهی را از منظر روایات معصومین(ع) مورد بررسی قرار داده و به بعضی از آنها اشاره می‌کنیم:
۱-  قال رسول الله(ص): “… اذا لم یامروا بالمعروف و لم ینهوا عن المنکر … سلط الله علیهم شرارهم فیدعوا عند ذلک خیارهم فلایستجاب لهم”‌(۱۵)
پیامبر اکرم(ص) می فرمایند: … زمانی که امر به معروف و نهی از منکر نکردند… خداوند متعال، بدترین و شرورترین آنها را بر آنان مسلط می کند، پس در این هنگام دعا می کنند ولی دعای آنان مستجاب نمی شود.
۲-  قال رسول الله(ص): “الا اخبرکم عن اقوام لیسوا بانبیاء و لا شهداء یغبطهم الناس یوم القیامه بمنازلهم من الله عز و جل، علی منابرهم من نور.   قیل: من هم یا رسول الله؟  قال: هم الذین یحببون عبادالله الی الله و یحببون الله الی عباده.  قیل: هذا حببوا الله الی عباده فکیف یحببون عبادالله الی الله؟   قال: یامرونهم بما یحب الله و ینهونهم عما یکره الله فاذا اطاعوهم احبهم الله”.‌(۱۶)
پیامبر اکرم(ص) در رابطه با اهمیت امر به معروف و نهی از منکر فرمودند: آیا شما را از کسانی خبر دهم که نه انبیا و نه شهدا هستند ولی مردم(انبیا و شهدا) به مقام و مرتبت و جایگاه آنان در پیش خدا که بر منبرهایی از نور هستند غبطه می خورند؟  سؤال شد: ای رسول خدا(ص) آنان چه کسانی هستنند؟  پیامبر(ص) فرمود: آنان کسانی هستند که بندگان خدا را محبوب خدا و خدا را محبوب بندگانش می گردانند.  سؤال شد: معنای محبوب گردانیدن خدا در پیش بندگانش معلوم است اما چگونه بندگان خدا را محبوب خدا می گردانند؟  پیامبر(ص) در جواب فرمود: به چیزی که خداوند متعال دوست دارد دعوت می کنند و از چیزی که خداوند متعال بدش می آید نهی می کنند، پس هنگامی که بندگان خدا، او را اطاعت می کنند محبوب خدا می گردند و خداوند متعال آنان را دوست می دارد.
۳-  قال رسول الله(ص): “من امر بالمعروف و نهی عن المنکر فهو خلیفه الله فی ارضه و خلیفه رسول الله و خلیفه کتابه”‌(۱۷)
رسول خدا(ص) فرمودند: کسی که امر به معروف و نهی از منکر کند، جانشین خدا، پیامبر خدا(ص) و کتاب خدا در روی زمین است.
۴-    قال امیر المؤمنین علی(ع): “لاتترکوا الامر باالمعروف و النهی عن المنکر فیول علیکم شرارکم”.‌(۱۸)
امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) فرمودند: امر به معروف و نهی از منکر را رها نکنید در غیر این صورت بدترین شما بر شما حاکم می شوند.
۵-    قال الحسین(ع): “… انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی، ارید ان آمر بالمعروف و انهی عن المنکر…”. ‌(۱۹)
امام حسین علیه السلام در نامه معروفش به برادرش محمد حنفیه در باره فلسفه قیامش در فرازی می فرماید: من برای اصلاح امت جدم رسول خدا(ص) قیام کردم، می خواهم امر به معروف و نهی از منکر نمایم…
البته در این باره روایات متعددی وجود دارد که در این مجال نمی گنجد.
د- شیوه های عملی امر به معروف و نهی از منکر
هدف عمده و اساسی در امر به معروف و نهی از منکر محقق شدن معروف و زدوده شدن منکر است. برای نیل به این هدف به نظر می رسد که باید به دنبال بهترین و مؤثرترین راهکارها و شیوه های عملی بوده باشیم که در این راستا موارد زیر پیشنهاد می گردد:
۱-  شیوه عملی: اولین و مؤثرترین شیوه در امر به معروف و نهی از منکر تبلیغ عملی است. یکی از مهمترین عوامل موفقیت پیامبر اکرم(ص) و ائمه(ع) در ترویج و گسترش مکتب، توجه به این شیوه بوده است. پیامبر اکرم(ص) در اغلب کارها از قبیل کندن خندق، ساختن مسجد و برنامه های فرهنگی و اجتماعی و …. قبل از اینکه دیگران را تشویق به این کار کند خود پیشقدم می شد، همچنانکه امامان معصوم(ع) به این طریق عمل می کردند.
۲-  احترام به شخصیت افراد: دومین اصلی که در تأثیر امر به معروف و نهی از منکر در خور توجه است، احترام به شخصیت افراد می باشد. مرتکبان منکر تا وقتی که متجاهر به گناه نشده اند، و به طور آشکار خود را نیالوده اند محترمند و نباید به هتک حرمت آنها پرداخت.
۳-  ارشاد تدریجی: معمولا ما انتظار داریم کسانی که در گرداب منکرات غوطه ور شده اند یک دفعه آنها را از گرداب در آوریم و یک مسلمان ایده آل بسازیم؛ در حالی‌که تربیت امری تدریجی است و فضایل و رذایل هیچ‌کدام یک مرتبه در جان انسان‌ها به وجود نمی آیند. در حقیقت می توان گفت که از علل نزول تدریجی قرآن توجه به این نکته مهم است، چرا که قرآن کتاب تربیتی است و برای هدایت انسان‌ها به سوی کمال مطلوب نازل شده است.
۴-  نرمخویی و محبت: از شیوه های مهم و مؤثر در امر به معروف و نهی از منکر، نرمخویی و محبت است؛ خصلتی که موفقیت پیامبر(ص) بنا به تصریح قرآن کریم مرهون آن بوده است.
۵-  تشویق به ارزش‌ها:  یکی از امتیازات مکاتب الهی تشویق به خوبی‌ها و ارزش‌هاست. پیامبر مکرم اسلام(ص) از عامل تشویق در جهت پیشبرد اهداف استفاده‌های زیادی می‌کرد. برای کسانی که دو رکعت نماز برای خدا می‌خواندند جایزه تعیین می کرد.‌(۲۰)  پست‌های حساس سیاسی، فرهنگی و نظامی را به افراد لایقی می سپرد و به این ترتیب، امت را به نیکی و پاکی دعوت می فرمود. برای نمونه اسامه بن زید هجده ساله را به عنوان فرمانده لشکر منصوب فرمود و….
۶-  ایجاد فضای امر و نهی: شکی در این مسئله نیست که محیط هر چند نقش زیربنایی ندارد ولی در پرورش فضایل و رذایل نقش اساسی دارد. رسالت انبیا نیز مبتنی بر این اصل بود که محیط را به گونه‌ای آماده سازند تا خود مردم عدالت را بر پادارند:”لیقوم الناس بالقسط”.‌(۲۱) بنابراین پیامبر اکرم(ص) می فرماید: “کلکم راع و کلکم مسئول عن رعیته”.
۷-  برخورد عملی با مرتکبان منکر: به طور کلی اگر در کنار شیوه های گذشته این شیوه را مد نظر نداشته باشیم بدون شک امر به معروف و نهی از منکر بی نتیجه خواهد ماند.
ه- مراتب امر به معروف و نهی از منکر
۱-  مرحله انزجار قلبی: علمای اسلام برای امر به معروف و نهی از منکر مراتب و درجات و همچنین اقسامی قائل شده‌اند. اولین درجه و مرتبه نهی از منکر، هجر و اعراض یا انکار قلبی است و این در مواردی است که ما با شخصی که با او صمیمیت داریم قطع رابطه کنیم و نسبت به او سردی نشان دهیم و این برخورد، برای او تنبه تلقی شود، یعنی تحت یک زجر و شکنجه روحی قرار گیرد و این عمل ما در جلوگیری از کار بد او تأثیر داشته باشد؛ در غیر این صورت چه بسا فردی که از قطع رابطه ما استقبال کرده و او هم قطع رابطه کند و آزادتر دنبال منکرات و کارهای زشت برود در چنین مواردی این کار درست نیست.
۲-  مرحله زبانی: درجه دومی که علما و دانشمندان برای نهی از منکر ذکر کرده اند، مرحلة زبان است. چه بسا آن بیماری که دچار منکری است، به دلیل جهالت و نادانی و تحت تأثیر یک سلسله تبلیغات قرار گرفته است، احتیاج به مربی، هادی، راهنما و معلم دارد تا با او تماس بگیرد و با کمال مهربانی با او صحبت کند، موضوع را با او در میان بگذارد تا معایب و مفاسد را برایش تشریح کند تا آگاه شود و بازگردد.
۳-  مرحله عمل: مرحله سوم عمل است. گاهی طرف در درجه و حالی است که نه اعراض و هجران و نه زبان و بیان بر او تأثیر نمی‌گذارد. در اینجا باید از راه عمل وارد شد. وارد عمل شدن نه تنها به زور گفتن نیست، کتک زدن و مجروح کردن نیست، البته مواردی هم هست که جای تنبیه عملی است که آن هم از شئون حکومت اسلامی است و شهروندان جامعه اسلامی از پیش خود حق اعمال این تنبیهات را ندارند. امر به معروف عملی این است که نباید تنها به گفتن قناعت کند و فکر کنیم همه چیز را گفتن درست می شود. گفتن، شرط لازم است ولی کافی نیست. باید عمل کرد و آنچه مربوط به شهروندان است برخورد عملی غیرمستقیم است. ‌(۲۲)

امر به معروف و نهی از منکر در کلام علی علیه السلام
الف: فضیلت امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف برتر از جهاد
حضرت علی علیه السلام اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر را در مقایسه با جهاد در راه خدا این گونه بیان می فرمایند: همه اعمال نیک و حتی جهاد در راه خدا در مقایسه با امر به معروف و نهی از منکر مثل قطره در مقابل دریاست. همچنین امام علیه السلام در پاسخ به این شبهه که ممکن است بر اثر امر به معروف و نهی از منکر جان یا روزی کسی به خطر بیفتد می فرمایند:
امر به معروف و نهی از منکر نه اجل کسی را نزدیک می سازد و نه روزی او را کم می کند.
امر به معروف و نهی از منکر دو صفت الهی
حضرت علی علیه السلام در اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر، آن دو را اوصاف الهی می شمارند: امر به معروف و نهی از منکر دو صفت از صفات پسندیده خداوند سبحان است و این دو مرگ کسی را نزدیک نمی کنند و روزی را نمی کاهند.
امر به معروف برترین اعمال
علی علیه السلام در تبیین اهمیّت مسأله امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند:
«امر به معروف با فضلیت ترین اعمال بندگان خداست» و در جای دیگر می فرمایند: هدف نهایی دین امر به معروف و نهی از منکر و بر پاداشتن حدود الهی است.
امر به معروف و نهی از منکر، نوعی از جهاد
از علی علیه السلام درباره ایمان سؤال کردند، آن حضرت فرمودند: ایمان بر چهار ستون صبر، یقین، عدل و جهاد استوار است، حضرت در ادامه و در معرفی بیشتر جهاد اضافه می کنند: جهاد که از پایه های اصلی ایمان است خود بر چهارگونه انجام می گیرد که دو صورت آن امر به معروف و نهی از منکر است… هر که امر به معروف را به جای آورد، با مومنان همراهی کرده و آن ها را نیرومند ساخته است و هر که نهی از منکر کند در حقیقت بینی منافقان و افراد دو رو را به خاک مالیده است.
ب: تشویق به امر به معروف و نهی از منکر
در موارد بسیاری علی علیه السلام مردم را به امر به معروف و نهی از منکر تشویق فرموده اند؛ به عنوان نمونه به چهار مورد اشاره می شود:
دستور به اجرای امر به معروف و نهی از منکر
حضرت درمناسبت ها و موقعیت های گوناگونی از افراد می خواهند که این دو تکلیف را به جای آورند. از جمله می فرمایند: عمل کننده به نیکی و بازدارنده از شرّ و بدی باش. نیز می فرمایند: امر کننده به معروف و نهی کننده از منکر باش.
سبقت گیری در امر به معروف
مردم بیشتر در امور مادی نظیر کسب مقام و مال به رقابت می پردازند. علی بن ابیطالب علیه السلام به عنوان رهبری الهی که مسئولیّت نشان دادن راه های واقعی کمال را به عهده دارد راه صحیح سبقت گیری را این گونه بیان می کنند:
ای مردم اگربه ناچار می خواهید باهم رقابت کنید، پس چه بهتر که در برپایی حدود الهی و امر به معروف برهم پیشی گیرید و سعی کنید هر یک از شما بیشتر و بهتر از دیگری در این عرصه بکوشد.
اظهار رضایت از آمرین به معروف و ناهین از منکر
چون مردم مصر در مقابل ستم و فساد و تباهی ایستادگی کردند و از رهبران خود در خواست کردند که احکام الهی را رعایت کنند و از ستم خودداری کنند، این کار آن ها که مصداق کامل امر به معروف نهی از منکر، موجب خوشنودی علی علیه السلام شده بود. از این رو آن حضرت هنگامی که مالک اشتر را به عنوان استاندار مصر به آن سرزمین فرستادند، طیّ نامه ای که نوشتند از کار آن ها قدردانی کردند. حضرت در آن نامه فرمودند: این نامه از بنده خدا علی امیرالمؤمنین به سوی آن دسته از مردم مصر است که برای خدا به خشم آمدند، در آن هنگام که در زمین نافرمانی خدا می شد و حقّ خدا رعایت نمی شد و ستم در همه جا شایع بود و نه به معروف عمل می شد و نه از منکر و زشتی جلوگیری به عمل می آمد….
منع از ترک امر به معروف و نهی از منکر
شیوه دیگر از تشویق به رعایت تکلیف امر به معروف و نهی از منکر این است که گاه حضرت به جای امر مستقیم به اجرای این دو تکلیف از ترک این دو مهّم منع فرمودند و می گفتند: از پشت کردن به یکدیگر و ترک امر به معروف و نهی از منکر پرهیز کنید.
ج: ترک امر به معروف… و آثار آن
تسلط بدکاران نتیجه ترک امر به معروف و نهی از منکر
وقتی علی بن ابیطالب علیه السلام دربستر شهادت قرار گرفتند، به امام حسن و امام حسین علیه السلام سفارش های بسیاری درباره رعایت احکام و مقررات اسلامی و نحوه شرکت در فعالیت های اجتماعی کردند.از جمله مواردی که در آن سفارش ها به چشم می خورده توجّه به امر به معروف و نهی از منکر است: امام علیه السلام در قسمتی از این مطالب می فرمایند: از تشویق همدیگر به انجام کارهای شایسته و بازداشتن از ارتکاب کار زشت خودداری نکنید و بدانید که اگر این کار راترک کردید بدکاران بر شما مسلط می شوند. وقتی آن ها مسلط شدند هر اندازه دعا کنید دعای شما قبول نمی شود….
عذاب و لعنت و… نتیجه امر به معروف و…
در خطبه قاصعه علی علیه السلام هشدار می دهند و می فرمایند: خداوند سبحان گذشتگان را از رحمت خود دور نکرد مگر به خاطر ترک امر به معروف و نهی از منکر؛ یعنی افراد سفیه را که بی خردانه مرتکب گناه می شدند برای نافرمانی هایشان از رحمت خود دور ساخت و خردمندان و صاحبان اندیشه راهم به جهت ترک نهی از منکر دچار عذاب و لعن کرد.
از دست دادن نیروی تشخیص
از آثار بسیار خطرناک ترک امر به معروف و نهی از منکر آن است که قدرت تشخیص امور از انسان گرفته می شود. ابوجحیفة، از یاران مورد اعتماد علی علیه السلام می گوید: شنیدم که امیرالمومنین علیه السلام درباره امر به معروف و نهی از منکر می فرمودند: بر اثر دور ماندن از رحمت الهی اوّل چیزی که از آن محروم می شوید جهاد با دست است، سپس با زبان و بعد از آن جهاد با قلب هایتان است. آنگاه فرمودند:
کسی که حتی با قلبش به طرفداری از نیکی ها و مبارزه با منکرات برنخیزد، قلبش واژگون می شود یعنی توان تشخیص نیک و بد را از دست می دهد.
شکایت از تارکان امر به معروف و نهی از منکر
علی علیه السلام در ضمن خطبه ای دشمن ترین مردم را در نزد پروردگار عالم دو طایفه معرفی می کنند: دسته اوّل کسانی اند که به جهت نافرمانی خداوند، آن ها را به خودشان واگذاشته است. دسته دوّم گروهی اند که نادانی ها را در خودجمع کرده اند و افراد ناآگاه را گمراه می کنند.
آن حضرت در ادامه می فرمایند: به خدا شکایت می کنم از آن گروهی که با جهل و نادانی زندگی می کنند و در گمراهی می میرند. در نزد آن ها چیزی زشت تر از معروف و پسندیده تر از منکر نیست. اگر کتاب خدا را به صورت صحیح به آن ها ارائه کنید وقعی نمی نهند، ولی اگر در احکام خدا به گونه ای که با میل آن ها هماهنگ شود تحریفی انجام گیرد، آن را با اشتیاق می پذیرند.
ه : وضع امر به معروف و نهی از منکر در آخرالزمان
حضرت امیر علیه السلام در یکی از خطبه ها، ضمن اخبار از حوادث بعد از خود می فرمایند: بعد از من روزگاری خواهد آمد که چیزی در آن پنهان تر از حقّ و آشکارتر از باطل نخواهد بود. و در شهرها چیزی زشت تر از کار نیک و زیباتر از اعمال زشت و منکر نخواهد بود.
و: فلسفه امر به معروف و نهی از منکر و آثار آن
برای امر به معروف و نهی از منکر حکمت های بسیار نقل شده است اما آنچه در برخی از سخنان علی علیه السلام آمده است چنین است:
امر به معروف و نهی از منکر، مایه اصلاح عوام
علی بن ابیطالب علیه السلام در مورد حکمت امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند: خداوند متعال فرماندادن به کارهای پسندیده را برای اصلاح عوام و سوق دادن آن ها به راه رستگاری و سعادت واجب کرد. همینطور نهی از منکر و باز داشتن از کارهای ناپسند را واجب فرمود تا از کارهای ناشایست و ارتکاب معاصی کم خردان جلوگیری شود.
موجب سلامت دنیا و آخرت است
امر به معروف و نهی از منکر درفرهنگ اسلامی (برخلاف نظر اغلب مردم که گمان می کنند پایبندی به این دو تکلیف ممکن است به مصالح دنیوی فرد ضرر داشته باشد) از جمله عوامل حفظ سلامت دنیا و حتی آخرت انسان هاست. علی علیه السلام در این باره می فرمایند:
هر که در او سه چیز وجود داشته باشد دنیا و آخرتش سالم خواهد بود: اوّل این که امر به معروف کند و اگر کسی او را به معروف امر کرد آن را بپذیرد. دوّم این که از کارهای زشت نهی کند و خود نیز از مرتکب شدن منکران بپرهیزد.
پابرجایی شریعت و توانمندی مومنان
از علل تشریع امر به معروف برپایی دین ذکر شده است. حضرت امیر علیه السلام می فرمایند: استواری و برپایی دین نتیجه امر به معروف و نهی از منکر است. در جای دیگر می فرمایند: هر که امر به معروف کند، مومنان را تقویت کرده و پشت آن ها را محکم ساخته است و کسی که نهی از منکر کند بینی منافقان را به خاک مالیده است.
ز: مراتب امر به معروف و نهی از منکر
نهی از منکر به شکل های مختلف قابل اجراست و مراتب آن از جهت ثواب و ارزش با همدیگر متفاوتند. علی علیه السلام می فرمایند: گروهی از مردم با دست و زبان و قلب خود به مبارزه با منکرات می پردازند. این طایفه همه خصلت های نیک را در خود جمع کرده اند. گروهی تنها با زبان و قلب، و نه با دست، به مبارزه با منکر برمی خیزند که این طایفه به دو خصلت نیک تمسک جسته اند یکی را رها ساخته اند. گروهی دیگر تنها با قلب خود به مبارزه با منکر می پردازند و مبارزه با دست و زبان را وا می نهند. این گروه تنها به یک خصلت نیکو اکتفا کرده اند امّا دسته ای هم هستند که نه با زبان و نه با قلب و نه با دست با منکرات مبارزه نمی کنند. این ها در حقیقت مردگان زنده نمایند.
ح: ذم آمران بی عمل
در یکی از خطبه های نهج البلاغه علی علیه السلام مردم را نصیحت می کنند و به آن ها از ناپایداری دنیا سخن می گویند و سفارش می کنند که وظایف خود را به طور دقیق انجام دهند در قسمتی از آن می فرمایند:
لَعَنَ اللّه ُ الامرینَ بِالْمَعْروُف التارِکیِنَ لَهُ وَ النّاهیِنَ عَنِ الْمُنْکَر الْعامِلیِنْ بِهِ
خدا لعنت کند کسانی را که امر به معروف می کند، ولی خود به آن پایبند نیستند و نهی از منکر می کنند، ولی خود مرتکب آن می شوند.
این کار نشانه گمراهی
امام علی علیه السلام می فرمایند: در گمراهی فرد همین بس که مردم را به چیزی امر کند که خود آن را به جا نمی آورد و از چیزی بار دارد که خود آن را ترک نمی کند.
نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت جامعه و تعهدی که باید در پذیرش مسؤولیت های اجتماعی داشته باشد، ایجاب می کند که او ناظر و مراقب همه اموری باشد که پیرامون وی اتفاق می افتد. این مطلب در فقه اسلامی تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر مطرح شده و از مهم ترین مبانی تفکر سیاسی یک مسلمان به شمار می رود؛ چنان که از مهم ترین فرایضی است که وجوب کفایی آن ضروری دین شناخته شده و ضامن بقای اسلام است.
قرآن کریم در بیان صفات ممتاز مؤمنان می فرماید:
«وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ یُطِیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ» (توبه؛۷۱)
مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یکدیگرند، امربه معروف و نهی ازمنکر می کنند، نماز را برپا می دارند و زکات را می پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می کنند.
به موجب این آیه، افراد مؤمن به سرنوشت یکدیگر علاقمند بوده و به منزله یک پیکر می باشند. پیوند سرنوشت ها موجب می شود که تخلف و انحراف یک فرد، در کل جامعه تأثیر بگذارد؛ چنان که یک بیماری واگیر در صورتی که معالجه نگردد، از فرد به جامعه سرایت نموده و سلامت آن را به خطر می اندازد.
·    پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در این زمینه می فرماید:یک انسان گنهکار در میان مردم،·     همانند فرد ناآگاهی است که با گروهی سوار کشتی شده و آن گاه که کشتی در وسط دریا قرار می گیرد،·     تبری برداشته و به سوراخ نمودن جایگاه خود می پردازد،·     هر کسی به او اعتراض می کند او در پاسخ می گوید: من در سهم خودم تصرف می کنم؛ به یقین این یک حرف احمقانه است. اگر دیگران او را از این عمل خطرناک باز ندارند،·     طولی نمی کشد که همگی غرق می شوند.
معروف و منکر که دو مفهوم متقابلند، در لغت به معنای شناخته شده و ناشناخته می باشند؛ و در اصطلاح کارهایی که نیکی یا زشتی آن ها توسط عقل یا شرع، شناخته شده باشند، به ترتیب معروف و منکر نامیده می شوند.
به کارگیری لفظ معروف و منکر در امور مربوط به بایدها و نبایدهای دین، بدین لحاظ است که فطرت پاک انسانی با کارهای معروف آشنا و مأنوس و با زشتی ها و امور ناپسند، بیگانه و نامأنوس است.
بنابراین معروف ومنکر قلمرو وسیعی دارد و در محدوده عبادات یا یک سری از گناهان کبیره نمی گنجند. معروف شامل امور اعتقادی، اخلاقی، عبادی، حقوقی، اقتصادی، ‌نظامی (همانند مرزداری و پیکار در راه خدا) سیاسی (مثل حضور در صحنه های انقلاب اسلامی و حفظ دستاوردهای آن) و امور فرهنگی می شود و منکر نیز شامل منکرات اعتقادی، عبادی، اخلاقی، اقتصادی (مانند کم فروشی و احتکار)، سیاسی (همانند جاسوسی و کمک به ضدانقلاب)، نظامی (نظیر فرار از جبهه و جنگ، عدم رعایت سلسله مراتب فرماندهی) و… می شود در مجموع می توان از معروف و منکر، به ارزش ها و ضد ارزش ها تعبیر نمود.

شرایط وجوب امربه معروف و نهی ازمنکر
۱٫    باید امر به معروف و نهی از منکر کننده بداند آنچه مکلف ترک نموده،۲٫     واجب و یا آنچه مرتکب گردیده از منکرات است و بر کسی که چنین علم و آگاهی از کار دیگری ندارد،۳٫     واجب نیست.
۴٫    باید آمر یا ناهی احتمال تأثیر دهد پس اگر مطمئن باشد که امر و نهیش مؤثر واقع نمی شود،۵٫     امر و نهی بر وی واجب نیست.
۶٫    لازم است امر و نهی کننده بداند که شخص بر گناهش باقی است پس اگر دانست که وی گناهش را ترک نموده و آن را تکرار نخواهد کرد،۷٫     امر به معروف و نهی از منکر بر او واجب نیست.
۸٫    برخورد با گنهکار ضرر و مفسده ای برای امرونهی کننده یا خویشان و برادران دینی اش نداشته باشد؛ مگر معروف و منکر از اموری باشند که شارع مقدس اهتمام ویژه ای نسبت به آن ها دارد؛ مانند حفظ اسلام و شعائر آن و امنیت جان و ناموس مسلمانان،۹٫     بنابراین اگر شعائر اسلامی یا جان عده ای از مسلمانان در معرض خطر و نابودی شد،۱۰٫     باید اصل اهم و مهم مورد توجه قرار گیرد و صرف ضرردیدن موجب سقوط وظیفه نمی شود.
اقسام امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف و نهی از منکر به دو قسم واجب و مستحب تقسیم می شود که عبارتند از:
۱٫    آنچه انجام آن از نظر عقل یا شرع لازم و واجب و یا ارتکابش از نظر آن دو،۲٫     زشت و قبیح باشد،۳٫     امر و نهی در موردشان واجب می گردد.
۴٫    هر کاری که انجامش از نظر عقل یا شرع خوب و مستحب یا ارتکابش از دیدگاه آن دو،۵٫     پسندیده نیست،۶٫     امر و نهیش مستحب است.
گفتنی است امر به معروف و نهی از منکر از واجبات توصلی است یعنی قصد قربت در آن شرط نیست؛ هر چند با داشتن قصد قربت از پاداش الهی نیز برخوردار خواهد شد.

مراتب امر به معروف و نهی از منکر
نخستین و مؤثرترین روش برای دعوت دیگران به نیکی ها و بازداشتن از منکرات، آراستگی خود انسان به تقوی و اخلاق حسنه است.

صاحب جواهر از فقهای شیعه در این باره می نویسد:
آری، از بزرگ ترین افراد امربه معروف و نهی ازمنکر و والاترین و مؤثرترین آن ها، خصوصاً نسبت به زعیمان دینی این است که جامه کار نیک بپوشند و در کارهای خیر از واجب و مستحب پیشقدم باشند و جامه زشت کاری را از اندام خود دور کنند و نفس خویش را به اخلاق عالی تکمیل و از اخلاق زشت پاک سازند که این خود سبب مؤثر و کاملی است تا مردم، به معروف گرایش پیدا کرده و از منکر دوری گزینند… .
در فقه اسلامی سه مرحله برای این وظیفه مهم در نظر گرفته شده است. هر مرحله نیز خود دارای مراتب و درجاتی است و در صورت مؤثر بودن یک مرحله یا یک مرتبه، اقدام به مرحله یا مرتبه بعدی جایز نیست. آن سه مرحله عبارتند از:
·    اظهار تنفر قلبی: امرونهی کننده ناراحتی قلبی خود را از منکر واقع شده آشکار کند و به طرف بفهماند که منظورش از این کار،·     این است که وی معروف را انجام داده و یا منکر را ترک نماید. برای این کار چند درجه است از قبیل روی هم فشردن پلک های چشم و روی ترش کردن،·     روگرداندن،·     پشت کردن،·     ترک رفت و آمد و امثال این ها.
گفتنی است تنفر قلبی از گناه لازمه ایمان بوده و بر همگان واجب عینی است، گرچه توان هیچ گونه امر به معروف و نهی از منکر نداشته باشند و آنچه به عنوان امر به معروف و نهی از منکر باید انجام گیرد، اظهار تنفر قلبی از گناه است.
·    امر و نهی گفتاری: امام خمینی (قدس سره الشریف) در این زمینه می نویسد: اگر بداند که از مرتبه اول امربه معروف و نهی ازمنکر نتیجه نمی گیرد،·     واجب است از مرتبه دوم استفاده کند،·     در صورتی که احتمال تأثیر بدهد و اگر احتمال دهد که با موعظه و زبان نرم،·     نتیجه حاصل می شود،·     نباید به مراحل بعدی تجاوز نماید. اگر بداند که مرحله قلبی اثر ندارد و بایستی با لحن آمرانه امر و نهی کند،·     باید همین کار را بکند در عین حال باید درجات تندی در گفتار را رعایت نماید.
·    استفاده از زور و قدرت: اگر دو مرحله قبلی کارآیی نداشته باشند؛ باید از زور و قدرت استفاده گردد،·     بدین معنا که با اِعمال فشار جلوی انجام گناهان گرفته شود و بین شخص و گناه مورد نظرش فاصله ایجاد گردد. در این مرحله نیز باید از مراتب سبک تر شروع کرد؛ اما در فرضی که بازداری از گناه متوقف بر کتک کاری و ایجاد جراحت و امثال آن باشد،·     باید با اذن فقیه جامع الشرایط انجام گیرد و در شرایط فعلی که نهادهای قانونی جمهوری اسلامی شکل گرفته،·     چنین کاری باید با اجازه نهادهای مربوط باشد.
گفتنی است آنجا که از فرد کاری ساخته نیست، باید امربه معروف و نهی ازمنکر به شکل جمعی و گروهی انجام گیرد. همچنین از تدابیر عملی نباید غفلت کرد یعنی باید دید چه طرح و رفتاری، مردم را نسبت به کار نیک تشویق می کند و یا از کار زشت باز می دارد و این به معنای دخالت دادن عقل و منطق، در اجرای قانون امربه معروف و نهی ازمنکر است؛ چرا که اسلام در شیوه های اجرایی این اصل مهم، آن را به عقل و تدبیر انسان وانهاده است تا از هر راه ممکن و مفید، ریشه منکرات را از جامعه برکند. برخلاف واجبات عبادی همانند نماز که شکل انجام آن نیز باید با تعبد به دستور شرع صورت پذیرد.

نتیجه امر به معروف و نهی از منکر
نتیجه این که امر به معروف و نهی از منکر همچون خون در پیکره دین جریان دارد و ضامن حیات اسلام است. خیزش و قیام مصلحان در جامعه‌ اسلامی نیز، بازتابی از عمل به این فریضه می باشد و اگر مصلحان بزرگی همچون امام حسین ـ علیه السلام ـ نمی بودند، ارزش های انسانی و الهی از بین رفته و اسلام قرن ها پیش توسط تبهکاران دفن شده بود، انقلاب اسلامی ایران، خود یکی از ثمرات و نتایج با ارزش این اصل در جنبه های سیاسی و حکومتی است که توسط مصلح بزرگ، امام خمینی(رحمة الله علیه) رهبری شده و به پیروزی رسید و هم اکنون به زعامت رهبر معظم انقلاب اسلامی به راه خود ادامه می دهد.

تولی و تبرّی
قرآن کریم برای تنظیم روابط اجتماعی وسیاسی پیروان خود، ‌اصلی را به عنوان «تولّی و تبرّی» مشخص کرده و از آنان خواسته تا آن را پایه و محور تلاش ها و روابط خود با دیگران قرار دهند. به موجب این اصل هر فرد مسلمان باید در برابر صالحان و تبهکاران و در مقابل جریان های سیاسی، موضع گیری مناسبی اتخاذ نماید.

بزرگترین امر به معروف تاریخ
مردی به حضور امام باقر علیه السلام رسید و عرض کرد:« شما اهل بیت رحمت هستید. خداوند رحمت را مخصوص شما قرار داده است.»
امام علیه السلام فرمود:« همین گونه است. خدا را سپاس که ما هیچ کس را به گمراهی نمی‌افکنیم و از راه هدایت خارج نمی‌کنیم. دنیا به پایان نخواهد رسید تا این که خداوند، مردی از ما اهل بیت را برانگیزد که به کتاب خدا عمل می‌کند و از همه‌ی امور منکر نهی می‌نماید.
منابع:
۱-            آثارعلامه شهیدمرتضی مطهری
۲-            سلسله درسهای استادمحسن قرائتی



منبع:
http://www.arashpic.com


نوشته شده توسط :

آخرین مطالب ارسال شده

+ جایگاه امربه معروف در قرآن و روایات   چهارشنبه 1390/03/11
+ فال روز چهارشنبه ۱۱ خرداد ماه ۹۰   چهارشنبه 1390/03/11
+ آپدیت nod32 روز چهارشنبه ۱۱ خرداد ۹۰   چهارشنبه 1390/03/11
+ ازدواج   چهارشنبه 1390/03/11
+ قلمرو و محدودیت آسیب پذیری جوانان   چهارشنبه 1390/03/11
+ اصل نماز   چهارشنبه 1390/03/11
+ آشنایی با بهداشت آب – آلودگی آب   چهارشنبه 1390/03/11
+ نبوت و امامت   چهارشنبه 1390/03/11
+ اس ام اس خنده دار (۴۴)   چهارشنبه 1390/03/11
+ جدیدترین عکس های دیوید و ویکتوریا بکام در لس آنجلس   یکشنبه 1389/02/26
+ جدیدترین عکس های هیلاری داف و سگش در لس آنجلس   یکشنبه 1389/02/26
+ کنفرانس خبری جدیدترین فیلم وودی آلن با حضور نائومی واتس در جشنواره کن 2010   شنبه 1389/02/25
+ جدیدترین عکس های جنیفر لوپز و شوهرش در سواحل فرانسه   شنبه 1389/02/25
+ پوستر زیبای فیلم رونوشت برابر اصل عباس کیارستمی با حضور ژولیت بینوش برای جشنواره فیلم کن 2010   شنبه 1389/02/25
+ عکس های از ستارگان فیلم وال استریت: پول هرگز نمی‌خوابد در فرش قرمز جشنواره فیلم کن 2010   شنبه 1389/02/25
+ عکس های آیشواریا رای در فرش قرمز فیلم “Wall Street 2: Money Never Sleeps” – جشنواره فیلم کن 2010   شنبه 1389/02/25
+ نرم افزار آزمون آيين نامه راهنمايي و رانندگي   شنبه 1389/02/25
+ عکس های دیوید بکهام در تماشای بازی بسکتبال لسانجلس لیکرز David Beckham , los angeles lakers   شنبه 1389/02/25
+ Love SMS / Text Messages   شنبه 1389/02/25
+ نرم افزار معروف فتوشاپ شرکت کرل Corel PaintShop Photo Pro X3 13.0.0.264   شنبه 1389/02/25
+ مدیریت حرفه ای اسناد PDF با نرم افزار Foxit Phantom v2.0.0.0424   شنبه 1389/02/25
+ بهینه سازی و تعمیر رجیستری با نرم افزار Uniblue RegistryBooster 2010 v4.7.0.10   شنبه 1389/02/25
+ نیما شاهرخ شاهی , بیوگرافی نیما شاهرخ شاهی   شنبه 1389/02/25
+ عکس های کیت بکینسیل در فرش قرمز فیلم “Wall Street 2: Money Never Sleeps” – جشنواره فیلم کن 2010   شنبه 1389/02/25
+ مجموعه والپیپرهای فوق العاده زیبای زمین جادویی   شنبه 1389/02/25
+ شاهزاده ايراني در بازي جذاب prince of persia forgotten sand   شنبه 1389/02/25
+ حذف فایلهای تکراری با نرم افزار Duplicate File Cleaner 2.5.4 Build 168   شنبه 1389/02/25
+ گزارش تصویری/ اجلاس نمایندگان شخصی کشورهای عضو گروه ۱۵   شنبه 1389/02/25
+ دانلود رايگان فيلم مستند لايف قسمت پرندگان BBC Life 2009 Birds HD+Divx   شنبه 1389/02/25
+ لباس عروس   شنبه 1389/02/25

لیست كامل آخرین پستها

داغ‌ترین مطالب ارسال شده
» نقاشی روی بدن زنان - كاملا واقعی
» گلچینی از پوستر فیلم های قبل انقلاب 18+
» تصاویری جالب از بازیگران كره‏ای
» اینم یه خانم بدنساز - من كم آوردم
» مجموعه كامل از دختران شایسته قبل از انقلاب ایران
» عکسهای لو رفته پگاه آهنگرانی در جشنواره برلین
» تو این مترو كسی شلوار پاش نمیكنه - عكس‏های جالب
» تصاویر زنان فشن ایرانی - اما قدیمی ها
» مجموعه عكس حمام روی كوه زن و مرد 18+ - بسیار دیدنی
» عکس قدیمی از مدرسه دخترانه سال 1304
» عکس های دختران ارتشی در زمان محمد رضا شاه پهلوی
» تصاویر اولین فشن اسلامی
» لباس بانوان اینبار از پر طاوس
» تصاویر زیبا از دختران ایل‌ها - بختیاری
» خیانت‌های مرد شماره یك دنیا به همسرش! (+تصاویر زنانش داغ)
» تصاویر زیبا و حرفه ای بدن سازان - دیدنی
» اگر خیلی HOT هستید، این مطلب رو ببینید!!
» عکسهای کشف حجاب بانوان کاراته کا ایران در آلمان
» مسابقه جالب زیباترین زن چاق - عكس
» تصاویر جالب از تمرینات دختران دوچرخه سوار ... - عکس
» زنی در حین خیانت توسط شوهرش بدام افتاد + عکس
» عکس هایی از تجاوز به عنف در ملا عام!!!
» نادیا بیورلین هنرپیشه ایرانی سینمای هالیوود - عكس‏های داغ
» این دوتا با هم دوستن - بسیار دیدنی
» گالری عکس الناز شاکر دوست - تقریبا كامل
» تصاویری زیبا و دوست داشتنی از خانم ها
» مراسم انتخاب دختر شایسته عرب - عكسهای كامل
» مراسم جشن عروسی مجتبی جباری! - عكس
» اینا عروسكن یا نی نی!! - حتما ببینید
» نانسی عجرم، هیفا وهبی، الیسا و روبی کدام با حجاب زیباترند؟! (+عکس)
» مجموعه اس ام اس ضد حال
» سوژه های داغ ایرانی - عكس
» تصاویر زیبا از دخترها - بسیار هنرمندانه
» اینا خوردنیه یا پوشیدنی ...!؟؟
» دو عکس از مسابقه شنای بانوان ایران و عربستان !!
» عكسهای آنجلینا جولی در سن 19 سالگی !
» ده نکته برای نزدیک شدن به خانم‌های مجرد
» دانلود كلیپ ما كه برای برنامه 90 فرستاده شد (دانلود نكنی ضرر)
» به نظر شما کدوم تصویر دردناک تره؟
» هنر عكاسی - یك اتاق در 11 شكل متفاوت - حتما ببینید
» هنر نمایی زنان روی آب
» عکسهایی که فقط یک نفر در دنیا می تواند بگیرد!
» خطای چشم یا خطای مغز؟ - بسیار جالب
» عكس های دیدنی و جالب از تماشاچیان فوتبال
» تبلیغ های منظوردار ( شیطون ) - عكسهای دیدنی
» به این خانم میگن: خانم مار!!! چرا؟ عكسها رو ببین
» نقاشی روی بدن زنان - بسیار زیبا
» تصاویری از خانه رویایی یک زوج جوان
» اتفاقات جالب و خنده دار در عكس های یادگاری - عكس
» این دخترها همه خواب هستند - 100% واقعی - عكس
» مجموعه 80 عكس از هنر عكاسی - بسیار زیبا
» جذاب‌ترین زن زنده تاریخ انتخاب شد + عكس
» عكس های بسیار زیبا از ركورد های واقعی و باورنكردنی
» به منم بوس بده + عکس
» عکس‌های فرزان اطهری، مانکن بین المللی ایران!
» اعتراف مجری مشهور آمریکایی به روابط جنسی با همکارانش در یک برنامه زنده!
» ۱۰ نقطه حیرت انگیز زمین - عكس
» تصاویری زیبا از ماشینی جدید
» تصاویر زیبا از خلاقیت در تبلیغات تجاری
» متاسفم دختر خانوم. دریا امروز پذیرای شما نیست...! - عكس
» زندگی مگسها - تصاویر خنده دار و واقعی (ضرر نكنی)
» افكار بچه ها در مواقع مختلف - عكس جالب
» دوست دختر جدید جورج کلونی - الیزابتتا کانالیس
» یه خانم زیبا در حال آفتاب گیری - عكس
» اینم عاقبت مشروب زیادی خوردن - عكس
» اینم از یك سری مدل لباس بسیار ضایع - عكس
» بازیگران زن ایرانی قبل و بعد از انقلاب (+16)
» عکسهای خانوادگی عجیب
» فكر می كنید این خانم مجری برای چی اینقدر خوشحاله؟ (+16)
» 10 راز جاذبه که خانوم های میدانند ولی آقایان نه !
» دخترای زیبای ژاپنی و تیپ هایی شبیه شخصیتهای كارتونی (ضرر نكنی)
» شما میوه چه درختی هستید؟ -یه فال جالب-
» تعداد زیادی اس ام اس بسیار زیبای خنده دار جک ، سرکاری (SMS-Fun)
» کی گفته اقایون چشم چرونن؟ (عكسهای واقعی)
» تصاویر جالب و دیدنی از فوتبال خانم های ایرانی !!!
» جشن کارنیوال در برزیل! + مجموعه كامل عكس ها
» مسابقه زن ذلیل ها .......حمل همسر!!! + عكس
» «انیس الدوله» زیباترین و محبوب‌ترین زن ناصرالدین شاه! - عكس
» پارتی در مترو + عكس
» روش شیر دادن 8 قلو - عكس
» عکسی از مسی و خواهرش و مادرش و برادرش
» این عكس ها 100% واقعی هستند ... (ضرر نكنی نبینی)
» تیزر جدید مستند زندگی ( مشكی پوش عاشق ) رضـا صـادقـی , با نام رمز شب
» اس ام اس عاشقانه و عارفانه (Love Sms )
» منزل شخصی مستر بین (تصویری)
» جدیدترین عكس های نیوشا ضیغمی
» گزارشی از مسابقه انتخاب دختر شایسته ایران در سال 1355 + عكس
» مرد سوئدی در انتظار شیر دادن به فرزندانش
» 10 اسم برتر پسر و دخترهای ایرانی
» ایران از نگاه مجله LIFE - عكس جالب و دیدنی
» جنگ گوجه فرنگی در اسپانیا - عكس
» کلیپ دوربین مخفی
» فیلم کنسرت فوق العاده فرزاد فرزین با حضور محسن یگانه در کیش
» به عکس زیر دقت کنید. چه می بینید؟ عشق بازی؟
» 7‌ ‌راز جهانی افراد خوش شانس !
» پیشگویی با اعداد! (بسیار جالب)
» بهترین لحظات زندگی از نگاه چارلی چاپلین
» اینترنت رایگان ایرانسل به وسیله ترفند ساده !
» یک کلیپ صوتی فوق العاده خنده دار مزاحم تلفنی بسیار جالب


همین الان به رایگان مشترک مطالب سایت تاپ شوید تا اخبار داغ را از دست ندهید
آدرس پست الکترونیک:


نكته: برای فعال شدن ایمیل رسیده را باید تایید كنید
1- از ایمیل شما استفاده تبلیغاتی نخواهد شد.
2- هر زمان که مایل باشید می توانید اشتراک ایمیلی خود را قطع کنید.


فید چیست و آموزش فید
ژورنال دكوراسیون و طراحی 1100 طرح سه بعدی و پلان آماده
مجموعه كامل آموزش زبان نصرت 2 كنسرت یانی
سریال طنز شبهای برره 90 قسمت کامل نرم افزار تقویت امواج مغز
14 مستند جذاب ایرانی + ابتذال در ایران بانك اطلاعات شومینه
رازهای فتوشاپ | Top Secret |با زبان كارتون زیبای پینوكیو
سایت های خارجی با زبان فارسی ببینید ابتذال در جامعه ایران
جوان بی نماز مجموعه مردان و زنان آخر الزمان آموزش زبان در خواب
کاملترین مجموعه GPS موبایل + نقشه ها گردنبند مروارید نفیس
بانک اطلاعات طراحی فضای سبز آموزش پرورش قارچ در منزل
1000 جایی كه قبل از مرگ باید دید! مجموعه كامل «تكنولوژی فكر»
عكس های خود را به نقاشی تبدیل آموزش نفوذ در دلها
پكیج طلایی سونی اریكسون - نسخه1 نمونه های انواع استخر و آبنما
50 فیلم سینمائی موبایل+ ابزار ... تکنیکهای تست زنی در کنکور